Κολπική ξηρότητα: Τι είναι; 

Η κολπική ξηρότητα είναι μια συχνή κατάσταση που χαρακτηρίζεται από μειωμένη φυσική λίπανση του κόλπου. Οι ιστοί του κόλπου γίνονται πιο ξηροί, λεπτοί και λιγότερο ελαστικοί, με αποτέλεσμα να προκαλείται ενόχληση στην καθημερινότητα και κατά τη σεξουαλική επαφή. 

Αν και συνδέεται κυρίως με την εμμηνόπαυση, μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Περισσότερες από τις μισές γυναίκες εμφανίζουν κολπική ξηρότητα μετά την εμμηνόπαυση, ενώ το σύμπτωμα αφορά και περισσότερο από το 15% των γυναικών πριν από αυτή. Η ένταση των ενοχλημάτων διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Σε ορισμένες περιπτώσεις η ξηρότητα είναι ήπια, ενώ σε άλλες μπορεί να επηρεάζει τη σεξουαλική ζωή και την καθημερινή άνεση. 

Ποια είναι τα αίτια της κολπικής ξηρότητας; 

Η συχνότερη αιτία είναι η μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων. Τα οιστρογόνα συμβάλλουν στη διατήρηση της υγρασίας, της ελαστικότητας και της υγείας των κολπικών ιστών. Όταν τα επίπεδά τους μειώνονται, τα τοιχώματα του κόλπου γίνονται λεπτότερα και ξηρότερα και περιορίζεται η φυσική λίπανση. 

Η μεταβολή αυτή παρατηρείται κυρίως κατά την εμμηνόπαυση. Μείωση των οιστρογόνων μπορεί όμως να υπάρξει και κατά τον θηλασμό, μετά από χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών ή στο πλαίσιο ορισμένων θεραπειών για τον καρκίνο, όπως η χημειοθεραπεία και η ορμονοθεραπεία. 

Στην εμφάνιση ή επιδείνωση της ξηρότητας μπορούν επίσης να συμβάλουν ορισμένα αντικαταθλιπτικά και ορμονικά αντισυλληπτικά, το κάπνισμα, το έντονο στρες και η ανεπαρκής σεξουαλική διέγερση. Παράλληλα, η χρήση αρωματισμένων σαπουνιών, σπρέι ή άλλων ερεθιστικών προϊόντων στην ευαίσθητη περιοχή μπορεί να προκαλέσει ή να εντείνει τον ερεθισμό. 

Ποια είναι τα συμπτώματα της κολπικής ξηρότητας; 

Η κολπική ξηρότητα δεν εκδηλώνεται μόνο ως αίσθημα έλλειψης υγρασίας. Συχνά συνοδεύεται από: 
 

• Κνησμό
• Κάψιμο
• Ερεθισμό
• ευαισθησία στην περιοχή του κόλπου και του αιδοίου

Οι ενόχλησεις αυτές μπορεί να γίνονται αισθητές κατά το περπάτημα, το κάθισμα, την άσκηση ή την ούρηση. 

• συχνοουρία, επιτακτική ανάγκη για ούρηση ή επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις
• δυσφορία ή πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή 

Σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να παρουσιαστεί μικρή αιμορραγία μετά την επαφή, καθώς οι λεπτότεροι κολπικοί ιστοί είναι περισσότερο ευαίσθητοι.  

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, ενδέχεται να επηρεάσουν τη σεξουαλική δραστηριότητα και συνολικά την ποιότητα ζωής της γυναίκας. 

Κολπική ξηρότητα και εμμηνόπαυση: Ποια είναι η σχέση τους; 

Κατά την εμμηνόπαυση, η παραγωγή οιστρογόνων μειώνεται σημαντικά. Η αλλαγή αυτή επηρεάζει άμεσα τους ιστούς του κόλπου. Το κολπικό τοίχωμα γίνεται λεπτότερο και λιγότερο ελαστικό, ενώ μειώνεται η φυσική υγρασία της περιοχής. Για τον λόγο αυτό, η κολπική ξηρότητα αποτελεί ένα από τα συχνά συμπτώματα αυτής της περιόδου. 

Οι αλλαγές δεν περιορίζονται πάντα στον κόλπο. Μπορεί να επηρεάζουν το αιδοίο και το ουροποιητικό σύστημα και να συνοδεύονται από πόνο κατά την επαφή, ερεθισμό ή ουρολογικά ενοχλήματα. Οι μεταβολές αυτές εντάσσονται στο ουρογεννητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης. 

Παρότι είναι συχνές, δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα πρέπει απλώς να τις αποδεχθεί ως αναπόφευκτο μέρος της ηλικίας. Υπάρχουν διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να περιορίσουν τα συμπτώματα και να βελτιώσουν την καθημερινότητά της. 

Πώς γίνεται η διάγνωση; 

Η διερεύνηση ξεκινά με τη λήψη του ιατρικού ιστορικού και την αξιολόγηση των συμπτωμάτων. Ο γυναικολόγος εξετάζει πότε εμφανίστηκαν οι ενοχλήσεις, τη διάρκειά τους και παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με αυτές. Ακολουθεί, όπου κρίνεται απαραίτητο, γυναικολογική εξέταση. 

Ανάλογα με την περίπτωση, ο έλεγχος μπορεί να συμπληρωθεί με ορμονικές αιματολογικές εξετάσεις ή μικροβιολογικό και κυτταρολογικό έλεγχο. Στόχος είναι να διερευνηθεί η αιτία της κολπικής ξηρότητας και να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις που προκαλούν παρόμοια συμπτώματα, όπως μια λοίμωξη του κόλπου. 

Πώς αντιμετωπίζεται η κολπική ξηρότητα; 

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, την ένταση των συμπτωμάτων και το ιατρικό ιστορικό κάθε γυναίκας.  

• Για ήπια συμπτώματα, μία από τις πρώτες επιλογές είναι τα ειδικά κολπικά ενυδατικά προϊόντα. Χρησιμοποιούνται σε τακτική βάση και βοηθούν στη διατήρηση της υγρασίας. 
• Αναφορικα με τη σεξουαλική επαφή μπορεί να χρησιμοποιηθούν λιπαντικά, κυρίως με βάση το νερό, τα οποία μπορούν να περιορίσουν την τριβή και τον πόνο.
• Όταν η κολπική ξηρότητα σχετίζεται με την εμμηνόπαυση και τη μείωση των οιστρογόνων, ο γυναικολόγος μπορεί να προτείνει τοπική θεραπεία με κολπικά οιστρογόνα. Διατίθεται σε διαφορετικές μορφές, όπως κρέμες, κολπικά δισκία και δακτύλιοι. Η θεραπεία δρα τοπικά στους κολπικούς ιστούς και η επιλογή της γίνεται έπειτα από ιατρική αξιολόγηση.
• Το PRP ή Platelet Rich Plasma (Πλάσμα Πλούσιο σε Αιμοπετάλια) προκύπτει μετά από επεξεργασία κι εμπλουτισμό του αίματος της ίδιας της ασθενούς, το οποίο εγχέεται σε ατροφικούς ή πάσχοντες ιστούς και προκαλεί παραγωγή αναγεννητικών κυττάρων, ανάπλαση και αναζωογόνηση  των ιστών.  
• Το Υαλουρονικό Οξύ που είναι μια φυσική ουσία που βρίσκεται στο σώμα μας και έχει αναγεννητικές και ενυδατικές ιδιότητες και αντιμετωπίζει προβλήματα που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση όπως την ακράτεια ούρων, την ατροφία του κόλπου και την ενίσχυση της σεξουαλικής λειτουργίας.   
• Το κολπικό Lazer και το RF (ραδιοσυχνότητες) με στόχο την αναζωογόνηση και ανάπλαση των κολπικών ιστών και αντιμετωπίζει προβλήματα που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση όπως την ακράτεια ούρων, την ατροφία του κόλπου και την ενίσχυση της σεξουαλικής λειτουργίας. 

Η κολπική ξηρότητα είναι συχνή, αλλά υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι αντιμετώπισής της. Η συζήτηση με τον γυναικολόγο βοηθά να εντοπιστεί η αιτία των συμπτωμάτων και να επιλεγεί η θεραπεία που ανταποκρίνεται στις ανάγκες κάθε γυναίκας. 

Μπορεί να προληφθεί η κολπική ξηρότητα; 

Η κολπική ξηρότητα δεν μπορεί πάντα να προληφθεί, ιδιαίτερα όταν οφείλεται στις ορμονικές αλλαγές της εγκατεστημένης εμμηνόπαυσης. 

Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της εμμηνόπαυσης μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνιση και να εξομαλύνει τα συμπτώματα. 

Η Χειρουργός Μαιευτήρας Γυναικολόγος Ελένη Πόπορη, FRCOG, διαθέτει πολυετή εμπειρία στη Μαιευτική και Γυναικολογία και εκτενή εκπαίδευση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι Fellow of American Board of Aesthetic Gynecology (FABAG) το οποίο αποτελεί εξειδίκευση στις θεραπείες εμμηνόπαυσης συμπεριλαμβανομένου της κολπικής ξηρότητας. Με εξατομικευμένη προσέγγιση, μπορεί να σας καθοδηγήσει στη διερεύνηση και την κατάλληλη αντιμετώπιση της κολπικής ξηρότητας και άλλων συμπτωμάτων που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση.  Επικοινωνήστε μαζί για να προγραμματίσετε την επίσκεψή σας.