ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ;
Ως υπογονιμότητα ορίζεται η αδυναμία ενός ζευγαριού να συλλάβει, εφόσον έχει τακτικές ελεύθερες επαφές για τουλάχιστον ένα χρόνο.
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ;
Παρόλες τις σύγχρονες διαγνωστικές μεθόδους, το 40% περίπου των περιστατικών υπογονιμότητας παραμένει αδιευκρίνιστο. Το υπόλοιπο χωρίζεται σε ανδρικούς και γυναικείους παράγοντες.
Α. Ανδρικοί παράγοντες:
Σπερματικοί παράγοντες
Το σπέρμα θεωρούνταν φυσιολογικό το 2000 όταν ο αριθμός των σπερματοζωαρίων είναι μεγαλύτερος από 20 εκατομμύρια ανά ml, o όγκος 2-4 ml, η φυσιολογική κινητικότητα τους μεγαλύτερη του 40% και οι φυσιολογικές μορφές τους πάνω από 40%.
Σήμερα οι φυσιολογικές τιμές είναι πολύ πιο χαμηλές δηλαδή συνολικός αριθμός των σπερματοζωαρίων είναι μεγαλύτερος από 15 εκατομμύρια, η φυσιολογική κινητικότητα τους μεγαλύτερη του 40% και οι φυσιολογικές μορφές τους πάνω από 5%.
Ο σημερινός τρόπος ζωής και κυρίως το άγχος και η διατροφή σε συνδυασμό με την αναβολή της τεκνοποίησης για μεγαλύτερες ηλικίες, έχει οδηγήσει σε αυτές τις αλλαγές, έχει αυξήσει τα προβλήματα υπογονιμότητας αλλά η εξέλιξη της ιατρικής μας βοηθάει με νέες προσεγγίσεις στα προβλήματα σπέρματος.
Κιρσοκήλη
Κιρσοκήλη είναι η διόγκωση των φλεβών του όσχεου, συνήθως αριστερά, η οποία οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας της περιοχής με αποτέλεσμα τη μείωση του αριθμού και την αύξηση των ανώμαλων μορφών των σπερματοζωαρίων.
Ορμονολογικοί λόγοι
Το αυξημένο σωματικό βάρος, ορισμένες χρωμοσωμικές διαταραχές και άλλοι λόγοι μπορεί να οδηγήσουν σε ορμονολογικές διαταραχές.
Β. Γυναικείοι παράγοντες:
Πολλοί μπορεί να είναι οι παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στη γυναικεία υπογονιμότητα. Και αυτοί μπορεί να είναι:
Ανατομικοί παράγοντες Μήτρας:
- Ενδομητρικά διαφράγματα που παρεμποδίζουν την εμφύτευση και αυξάνουν τις πιθανότητες αποβολής
- Ανατομικές ανωμαλίες της μήτρας όπως δίκερη, μονόκερη ή δίδελφυς μήτρα.
- Ενδομήτριος πολύποδας
- Ινομυώματα μήτρας
- Ενδομήτριες συμφύσεις σαλπίγγων
- Υδροσάλπιγγες λόγω προηγηθείσας φλεγμονής ή χειρουργικής επέμβασης.
- Συμφύσεις λόγω προηγηθείσας φλεγμονής ή χειρουργικής επέμβασης ή ενδομητρίωσης, οι οποίες προκαλούν έλλειμμα διαβατότητας των σαλπίγγων.
Παθολογία Ωοθηκών:
- Όγκοι ωοθηκών και πιο συγκεκριμένα στη διάγνωση και διαφορική διάγνωση στων κυστικών και των συμπαγών αλλοιώσεων
- Ενδομητρίωση στη διάγνωση ενδομητριωσικών κύστεων των ωοθηκών
- Πολυκυστικές ωοθήκες των οποίων τα κριτήρια διάγνωσης είναι πολύ αυστηρά
- Ωοθυλακιακή ανεπάρκεια των ωοθηκών
Ορμονολογικοί παράγοντες
- Σοβαρός υποθυρεοειδισμός ή υπερθυρεοειδισμός
- Υπερπρολακτιναιμία
- Σακχαρώδης διαβήτης ή υπερινσουλιναιμία
- Πολυκυστικές ωοθήκες
- Όγκοι υποθαλάμου και υπόφυσης
- Πρώιμη κλιμακτήριος, εμμηνόπαυση
ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ;
Διερεύνηση υπογονιμότητας στον άνδρα
- Αναλυτικό Σπερμοδιάγραμμα
- Κατακερματισμός DNA σπέρματος
- Καλλιέργεια σπέρματος
- Κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα οσχέου για κιρσοκήλη
- Ορμονολογικός έλεγχος
Διερεύνηση υπογονιμότητας στη γυναίκα
- Διακολπικό Υπερηχογράφημα 2D -3D
Με αυτό μπορούμε να εντοπίσουμε ανατομικά προβλήματα της μήτρας και των ωοθηκών. Αρκεί η εξέταση να γίνει από εξειδικευμένο γυναικολόγο. Η κα Πόπορη έχει εξειδικευθεί στο μαιευτικό και γυναικολογικό υπερηχογράφημα στο Ηνωμένο Βασίλειο και μετά από δομημένη εκπαίδευση και εξετάσεις έχει λάβει το μεταπτυχιακό τίτλο RCOG/RCR Diploma in Advanced Obstetric Ultrasound.
Επίσης μπορεί να χρειαστεί παρακολούθηση της ωορρηξίας με επαναλαμβανόμενα υπερηχογραφήματα για να προσδιοριστεί η ημέρα της ωορρηξίας.
Η υστεροσαλπιγγογραφία είναι η λήψη ακτινογραφιών μετά από την ενδομήτρια έγχυση ακτινοσκιερού υγρού. Με αυτή μπορούμε να εντοπίσουμε ανατομικά προβλήματα και την βατότητα των σαλπίγγων και ανατομικά προβλήματα της κοιλότητας της μήτρας.
- 2D-3D Υδροϋπερηχογράφημα – Υπερηχοσαλπιγγογραφία με τη χρήση αφρού (HY.FO.SY):
- Ορμονολογικές Εξετάσεις
Είναι μια σειρά από εξετάσεις που επιτρέπουν την επιλογή την ενδεδειγμένη θεραπεία για το υπογόνιμο ζευγάρι:
– FSH
– E2(Οιστραδιόλη)
– Προλακτίνη
– Έλεγχος θυρεοειδικής λειτουργίας
– Γλυκόζη, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη και ινσουλίνη
– Ανδρογόνα
– Αντιμυλλέριος ορμόνη (σημαντικός δείκτης γονιμότητας και ‘καθρέπτης’ του ωοθηκικού δυναμικού).
Η συνεκτίμηση της FSH-E2-AMH μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή του πρωτοκόλλου , του κατάλληλου φαρμάκου και της σωστής δοσολογίας για την επιτυχία του καλύτερου αποτελέσματος κατά τη διέγερση των ωοθηκών της γυναίκας.
Πρέπει να γίνεται απαραίτητα για προληπτικούς λόγους σε γυναίκες από 40 ετών και άνω αλλά και σε νεαρότερες εάν υπάρχει οικογενειακό ή ατομικό ιστορικό με παθολογία στον μαστό, είτε έχουν υποβληθεί στο παρελθόν σε μεγάλο αριθμό προσπαθειών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ;
Ανδρικοί παράγοντες:
Σπέρματικοί παράγοντες
Υπάρχουν φαρμακευτικά σκευάσματα που μπορεί να βελτιώσουν την κατάσταση και την περιεκτικότητα του σπέρματος.
Κιρσοκήλη
Η κιρσοκήλη διορθώνεται με χειρουργική επέμβαση.
Γυναικείοι παράγοντες:
Ανατομικοί παράγοντες
- Διαγνωστική και Επεμβατική Υστεροσκόπηση
Είναι μια απλή διαγνωστική μέθοδος όπου με τη βοήθεια μιας λεπτής κάμερας και τη χρήση φυσιολογικού υγρού ως διατατικού μέσου μπορεί να διαγνωστεί οποιαδήποτε ανωμαλία υπάρχει στην ενδομήτρια κοιλότητα της μήτρας, όπως ενδομήτριοι πολύποδες, ινομυώματα, συμφύσεις, διαφράγματα, ενδομητρίτιδα.
Αυτοί είναι παράγοντες που θα έπαιζαν αρνητικό ρόλο στην έκβαση μιας προσπάθειας εξωσωματικής.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης γίνεται και διόρθωση των υποκείμενων προβλημάτων.
- Διαγνωστική και Επεμβατική Λαπαροσκόπηση
Είναι μια διαγνωστική αλλά παράλληλα εάν χρειαστεί και επεμβατική μέθοδος με την οποία μπορούμε με άμεση όραση να δούμε στο εσωτερικό της κοιλιάς μιας γυναίκας. Μπορούμε δηλαδή να δούμε τη μορφολογία της μήτρας, των ωοθηκών, την κατάσταση και τη διαβατότητα των σαλπίγγων και την ύπαρξη ενδομητρίωσης.
Παράλληλα μας δίδεται η δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε προβλήματα όπως ενδομητρίωση, κύστεις ωοθηκών, υδροσαλπίγγες, συμφύσεις, ινομυωμάτα κλπ.
Ορμονολογικοί παράγοντες
Φαρμακευτική θεραπεία χορηγείται στον υποθυρεοειδισμό ή υπερθυρεοειδισμό, στην υπερπρολακτιναιμία, στο σακχαρώδη διαβήτη, στην υπερινσουλιναιμία, στις πολυκυστικές ωοθήκες και γενικά σε όλα τα υποκείμενα νοσήματα.
Επίσης χορηγούνται συμπληρώματα διατροφής τα οποία αυξάνουν τη γονιμότητα.
Σκοπός της κα Πόπορη είναι η στοχευμένη και αποτελεσματική διερεύνηση και θεραπεία της υπογονιμότητας, χωρίς περιττές εξετάσεις που αυξάνουν το χρηματικό και ψυχολογικό κόστος.